FICGS - Cờ vua - Encyclopedia

Cờ vua, trước kia còn được gọi là cờ quốc tế, là một trò chơi trên bảng và là một môn thể thao trí tuệ cho 2 người chơi. Trò chơi này diễn ra trên một bảng hình vuông, gọi là bàn cờ, gồm 8 hàng (đánh số từ 1 đến 8) và 8 cột (đánh số từ a đến h), tạo ra 64 ô hình vuông với các màu đậm và nhạt xen kẽ nhau, với mỗi người chơi sẽ có ô màu nhạt ở hàng cuối cùng bên tay phải của mình khi ngồi vào bàn chơi cờ.

Mỗi người sẽ bắt đầu ván cờ với 16 quân cờ và sẽ lần lượt đi các quân của mình sau khi đối phương đã đi xong một nước (hoàn thành nước đi). Các quân cờ của mỗi bên bao gồm 8 Tốt Tốt đenTốt trắng, 2 Mã Mã đenMã trắng, 2 Tượng Tượng đenTượng trắng, 2 Xe Xe đenXe trắng, 1 Hậu Hậu đenHậu trắng và 1 Vua Vua đenVua trắng. Người cầm quân trắng luôn là người đi đầu tiên; người kia cầm quân đen. Các quân Hậu và Xe được gọi là quân nặng, còn Tượng và Mã được gọi là quân nhẹ.

Trong cờ vua, khi Vua bị tấn công trực tiếp bởi một hay nhiều quân của đối thủ, người chơi đang tấn công phải nói "chiếu" (khi thi đấu quốc tế phải nói "check") và nếu ván cờ được ghi lại trên giấy hay khi chơi trên mạng thì phải ghi dấu + hoặc ++ tùy theo đó là chiếu đơn hay chiếu đôi. Ví dụ: Rf4+ tức là quân Xe di chuyển đến ô f4 và việc chiếu Vua đối phương xảy ra (có thể là do quân Xe này chiếu vua hoặc do nó di chuyển sang chỗ khác tạo điều kiện cho Hậu hoặc Tượng chiếu), còn nếu Rf4++ thì có nghĩa là khi quân Xe di chuyển đến ô f4 thì có 2 quân cùng chiếu quân Vua (lưỡng chiếu hay chiếu đôi). Khi Vua bị chiếu thì nước đi hợp lệ sẽ là các nước hoặc là để di chuyển quân Vua ra khỏi ô đang bị chiếu hoặc là ăn quân của đối phương đang chiếu (nếu chỉ có một nước chiếu) hay sử dụng một quân nào đó của mình cản đường chiếu (không áp dụng được khi bị Mã chiếu). Mục tiêu cuối cùng của ván cờ là chiếu bí đối phương - tức là khi quân Vua bị chiếu mà không có một nước đi nào là hợp lệ để quân Vua thoát khỏi bị chiếu. Khi đó người ta nói "chiếu hết" hay "chiếu bí" (khi thi đấu quốc tế thì phải nói "checkmate"), nếu ghi lại thì bằng dấu X hoặc #. Ví dụ Rf4X hay Rf4#.